Burn-out

Voel jij je opgebrand?

Heb je een burn-out? Dan ben je op emotioneel vlak uitgeblust en uitgeput. Een burn-out is dan ook een vorm van stress. Om precies te zijn is het een reactie op langdurige blootstelling aan stress. Een burn-out betekent letterlijk ‘opgebrand’. Heb je een burn-out, dan kun je de motivatie en energie niet meer opbrengen om ook maar iets uit handen te krijgen. Lees wat je kunt doen om een burn-out te voorkomen. En welke zaken je helpen bij het herstel van een burn-out.

Wat is een burn-out?

De termen ‘overspannen’ en ‘burn-out’ worden vaak door elkaar gebruikt. Maar er bestaat een groot verschil tussen beide. Overspannenheid heeft vaak een kortetermijnoorzaak. Belangrijk om daarbij te vermelden is dat als je uit de situatie bent waar de stressoren (zaken die voor stress zorgen) zich bevinden, je je vaak beter voelt. Als je lang genoeg uit de situatie blijft, zal het lichaam uiteindelijk herstellen. Echter, bij een burn-out ben je al een langere periode over je grenzen heen aan het gaan. 

Hoe ontwikkelt een burn-out zich?

Fase 1. Stress
In de stress-fase bevinden we ons regelmatig. Dat is in de basis geen probleem. In een normale situatie waarin alles in balans is, wisselen de stressvolle situaties zich af met periodes van ontspanning. Stress is niet iets wat slecht voor ons is. Integendeel. Het is iets dat we nodig hebben om goed te kunnen presteren. Het zorgt er voor dat je hartslag stijgt en je bloeddruk omhoog gaat. Hierdoor kun je beter functioneren en haal je het beste uit jezelf. In de periode van ontspanning waarin het lichaam, vindt het herstel plaats. Het leven is in balans. Maar zodra de periode(s) met stress langer aanhouden, geeft je lichaam dit op subtiele wijze aan. Symptomen zijn:

  • Opgejaagd gevoel
  • Stemmingswisselingen
  • Slechte nachtrust
  • Hoofdpijn

Herstel jij volledig in de periode van rust? Dan raak je hier niet overspannen door.

Fase 2. Chronische stress
Dit is de fase waarin de balans tussen spanning en ontspanning naar de zijde van spanning overhelt. Er zijn misschien wel enige momenten van ontspanning, maar dit zijn er te weinig of ze duren te kort om te kunnen herstellen. Regelmatig komt het voor dat je je niet bewust bent van een probleem en functioneer je volgens eigen zeggen erg goed. Het is de fase die lange tijd kan aanhouden, maanden tot enkele jaren, zonder dat je overspannen raakt.

Fase 3. Overspannen
Wanneer chronische stress aanwezig blijft en je niet op tijd aan de bel trekt, raakt de energie in je lichaam op. Je wordt overspannen. Je cortisol-waarden (stresshormonen) stijgen en dat begin je te merken. Je belastbaarheid wordt steeds minder en je kunt minder hebben. Dit zijn de momenten waarop je echt niet meer lekker in je vel zit. Je werk, privéleven en sportprestaties beginnen er onder te lijden. Niet alleen lichamelijke klachten nemen toe, maar ook allerlei psychische symptomen beginnen de kop op te steken.

Oorzaken van een burn-out

Je omgeving (stressoren):

  • Een te hoge werkdruk 
  • Arbeidsconflicten
  • Te hoge lat
  • Je waarden passen niet bij datgene wat je doet
  • Grote emotionele belasting
  • Onredelijke werktijden
  • Ingrijpende gebeurtenissen  
  • Werk en privé moeilijk kunnen combineren  
  • Onzekerheid over de toekomst 

Levenstijl:
Wie jij bent en wat je in het leven hebt meegemaakt bepalen mede de veerkracht en in welke mate jij stresssymptomen ervaart. Jouw gedachten en je persoonlijke ervaringen bepalen waarom je in de ene situatie geen stress ervaart en in de andere wel. Stress is het verliezen van (de perceptie van) controle. Jouw manier van leven speelt ook een belangrijke rol bij hoe je omgaat met stress. Het herkennen van stresssymptomen is de eerste stap naar herstel van stress en het voorkomen van een burn-out. 

Burn-out verschijnselen

Door een burn-out kunnen de volgende symptomen en verschijnselen zich voordoen:

Mentale verschijnselen burn-out:

  • Een opgebrand gevoel
  • Een depressief gevoel
  • Gevoel van hulpeloosheid
  • Angst
  • Vermoeidheid
  • Slapeloosheid
  • Een negatief zelfbeeld
  • Agressiviteit en daarbij mogelijke toename van conflicten in de privé sfeer

Lichamelijke verschijnselen burn-out:

  • Hart- en vaatziekten
  • Hogere bloeddruk
  • Beperkte eetlust
  • Pijn in de borst
  • Te weinig slaap 
  • Concentratie- en geheugenproblemen

Burn-out herstel

Om het herstel bij een burn-out te bevorderen, zijn de volgende stappen belangrijk:

Stap 1. Oorzaak burn-out achterhalen

Probeer de achterliggende oorzaak van de burn-out te achterhalen. Dit kun je doen door de burn-out bespreekbaar te maken met je collega’s, je partner, je familie en vrienden. Of schakel professionele hulp in.

Leg je voor jezelf de lat te hoog? Durf je geen ‘nee’ te zeggen? Passen jouw waarden niet bij de cultuur of samenstelling van het bedrijf waar je werkt? Lever je daardoor te veel autonomie in? Een conclusie kan zijn dat hetgeen waar jij voor staat niet past in de omgeving waarin jij jezelf bevindt. Mogelijk moet je de keuze maken om bijvoorbeeld een andere baan te zoeken. 

Stap 2. Ontspanning bij een burn-out

Naast het wegennemen van de stressoren, is het ook belangrijk om te werken aan jezelf. Als je tijdig burn-outklachten en -verschijnselen herkent, kun je er vaak relatief makkelijk vanaf komen. Of zelfs een burn-out voorkomen. Met onderstaande tips vergroot je je veerbaarheid. Ook word je je bewuster van je lichaam en gedachten. Je hebt hiermee manieren om jezelf los te koppelen van je werk en overige zaken die ‘moeten’. Hierdoor kun je je batterijen opladen en opnieuw de balans terugvinden.

Burn-out-tip 1. Mindful mediteren

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat mensen die mediteren de volgende voordelen ondervinden:

  • Ze hebben een groter zelfsturend vermogen in het moment (bewustzijn in het nu).
  • Ze zijn minder snel afgeleid.
  • Ze kunnen beter en weloverwogen besluiten nemen.

Mensen die mediteren laten een grotere hersenactiviteit in de prefrontale cortex zien dan mensen die niet mediteren. Mede door deze verhoogde activiteit is het zelfsturend vermogen beter in staat om uit ervaringen uit het verleden te leren. Hierdoor kunnen mensen die mediteren betere beslissingen maken. Dit heeft een groot voordeel in situaties waarbij de omgevingsfactoren snel veranderen of onzeker zijn. Meditatie kan dan ook helpen bij het herstel van een burn-out.

Burn-out-tip 2. Minfulness-cursus

Wil je je veerkracht vergroten? Onderzoek wat ervoor heeft gezorgd dat jij veel stress hebt ervaren. Kijk hoe je beter voor jezelf kunt zorgen om stress of een burn-out te voorkomen in de toekomst. Het volgen van een mindfulness-cursus ondersteunt je bij dit proces.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een mindfulness-cursus de stresservaring en het piekeren (in je hoofd zitten) verminderen. Hierdoor kun je stressbestendiger worden.

Burn-out-tip 3. Boek een retraite

In onze huidige maatschappij moeten we van alles en ervaren we soms veel stress. We zitten in ons hoofd en hebben veel gedachten. Dit alles maakt het leven soms hectisch. Even stilstaan en onthaasten is dan fijn. Het kan met een retraite.

Tijdens een retraite leer je hoe jij stress te lijf gaat, hoe jij grenzen stelt en dat je voor jezelf mag kiezen. En misschien nog belangrijker: je kan volop genieten. Je krijgt tijd en ruimte om tot rust te komen met onder andere yoga, meditatie, mindfulness-oefeningen en gezond eten. 

Dit geeft je tools die leiden tot zelfonderzoek. Je leert door ‘te doen’. Op die manier worden vaardigheden getraind die iedere persoon in zich heeft. Een goed voorbeeld hiervan is het reageren vanuit een ontspannende en opmerkzame staat. Niet voor niets is een retraite geschikt voor het voorkomen van en het herstel bij een burn-out.

Toe aan ontspanning?

Ga mee op retraite en geniet van zon, rust en heerlijk eten

Burn-out-tip 4. Yogability®

Yogability helpt met ontspannen en bewustwording. Daarom is het een uitstekende manier om je uithoudingsvermogen, kracht en mobiliteit te vergroten. Ook helpt het je je lichaamshouding te verbeteren en balans en flexibiliteit (in oefeningen) te ontwikkelen. Fysieke oefeningen zorgen ervoor dat je spieren verlengt en soepeler maakt. Ook herstelt Yogability de vochtbalans in je gewrichten. Ademhalingsoefeningen helpen je beter te ontspannen.

Burn-out-tip 5. Water

Drink voldoende water. Ons lichaam bestaat voor 70% uit water en reguleert verschillende lichaamsfuncties. Daarnaast zorgt water voor de afvoering van afvalstoffen uit het lichaam. Een tekort aan water kan stress in ons lichaam veroorzaken. De bijnieren worden geprikkeld en gaan daardoor stresshormonen afscheiden. Als je stress of een burn-out hebt zal je lichaam meer water verbruiken. Hierdoor ontstaat er een vicieuze cirkel. Deze kan doorbroken worden door dagelijks voldoende water (1,5-2 liter) te drinken.

Meer weten over wat Yogability bij een burn-out voor jou kan betekenen? Neem dan contact op.